Dawkowanie w praktyce — fiszki
Fiszki utrwalające wzory i zasady doboru dawki podtrzymującej, nasycającej i odstępu między dawkami.
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Dawkowanie w praktyce — fiszki
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Co to jest stan stacjonarny (steady state)?
Moment, w którym szybkość podawania leku zrównuje się z szybkością eliminacji, a stężenie przestaje rosnąć: F × Dawka / τ = CL × C_śr.
Wzór na dawkę podtrzymującą
D = (CL × C_śr × τ) / F — o ilości leku na jednostkę czasu decyduje klirens.
Wzór na dawkę nasycającą
D_nas = (Vd × C_docelowe) / F — decyduje objętość dystrybucji, nie klirens.
Po jakim czasie osiąga się stan stacjonarny?
Po ok. 4–5 okresach półtrwania (t½), niezależnie od wielkości dawki. Po 1 t½ – 50%, po 2 – 75%, po 3 – 87,5%, po 4 – 94%, po 5 – 97%.
Czy zwiększenie dawki przyspiesza osiągnięcie stanu stacjonarnego?
Nie. Podnosi tylko poziom, na którym stężenie się ustabilizuje. Aby uzyskać efekt natychmiast, trzeba podać dawkę nasycającą.
Jak niewydolność nerek zmienia dawkowanie?
Dawka nasycająca pozostaje taka sama (zależy od Vd), a dawkę podtrzymującą trzeba zmniejszyć lub podawać rzadziej — proporcjonalnie do spadku klirensu.
Jak odstęp τ wpływa na wahania stężenia?
τ ≈ t½ → wahania ok. 2-krotne (dobry kompromis); τ ≫ t½ → toksyczne szczyty i nieskuteczne dołki; τ ≪ t½ lub wlew ciągły → stężenie prawie płaskie.
Oblicz dawkę podtrzymującą: CL = 2,8 L/h, C_śr = 10 mg/L, τ = 12 h, F = 1,0
D = (2,8 × 10 × 12) / 1,0 = 336 mg → w praktyce 300 mg co 12 h.
Oblicz dawkę nasycającą: Vd = 0,5 L/kg, pacjent 70 kg, C_docelowe = 10 mg/L, F = 1,0
Vd = 35 L; D_nas = (35 × 10) / 1,0 = 350 mg jednorazowo (powoli i.v.).
Dlaczego morfina doustna dawkowana jest ok. 3× wyżej niż dożylna?
Bo niska biodostępność F (efekt pierwszego przejścia przez wątrobę) — im mniejsze F, tym większa musi być dawka doustna.